پير جمال الدين محمد اردستانى

88

شرح الكنوز و بحر الرموز ( فارسى )

1 . 2 . 30 . « ياى » نكره ، « ياى » وحدت ، و همچنين پسوند ماضى استمرارى در دوم شخص يعنى « اى » استمرارى هرجا بعد از كلمه‌اى واقع شده‌اند كه به هاى غير ملفوظ « ه » ختم شده به صورت « هء » نوشته شده است مثل : خانهء ( به‌جاى خانه‌اى ) ، سايهء ( به جاى سايه‌اى ) و نهء ( به‌جاى نه اى ) ، رفتهء ( به‌جاى رفته‌اى » 1 . 3 . اصالت و درجهء اعتبار اين نسخه به استناد نوع خط كه نستعليق خوش و خواناست و نوع رسم الخط ، جلد ، كاغذ و نوع تزيينات ، ( كتيبه‌ها ، سرلوح‌ها ، جدولها ، شمسه‌ها و . . . ) به احتمال بسيار قوى در روزگار مؤلف و در قرن نهم هجرى كتابت شده است . چون علاوه بر اينكه داراى ويژگيها و خصوصيات نسخ دورهء تيمورى است براساس گفتهء مؤلف مقامات جامى اين گونه نسخه‌ها به‌اين‌ترتيب كه گفته شد در روزگار خود پيرجمال توسط مريدان وى به اين شكل و آيين در زيبايى هرچه تمام‌تر ترتيب داده مىشده است « 1 » و جالب اينكه ، اين نسخه نيز از زيباترين نسخ همان دوره است . اما در خصوص درجهء اعتبار بايد گفت اين نسخه تنها نسخهء به دست آمده است كه قسمتهاى منثور آن ( در رسالهء شرح الكنوز ) در كاملترين صورت و به شكلى دست‌نخورده باقى مانده است و از سياق متن پيداست كه كاتب تمامى مطلب را بىكم‌وكاست نگاشته است . در ساير نسخه‌ها ( چنانچه گفته خواهد شد ) كاتبان براى كوتاه‌تر شدن مطالب كه گويا جنبهء اقتصادى داشته و همچنين براى ساده‌تر كردن مطلب ، مطالب قسمتهاى منثور اين رساله را كوتاه كرده و در اكثر موارد تغيير داده‌اند تا آن را شبيه به يك سرفصل كوتاه كنند حتى در مواردى قسمتهاى منثورى را كه كوتاه بوده حذف كرده و ننوشته‌اند . در همين رابطه در برخى نسخه‌هاى ديگر به شكلى ناهنجار ، قسمتهاى منثور و منظومى را كه پيرجمال در آنها اشاره به وقايع تاريخى روزگار خود كرده حذف كرده و تغيير داده‌اند و در مواردى حتى نام اشخاص تاريخى را با نام شخصيتهاى داستانى تغيير داده‌اند تا به

--> ( 1 ) . مقامات جامى ، ص 180 .